Rola mięśni brzucha w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu dziecka

Rola mięśni brzucha w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu dziecka

Organizm człowieka pracuje jako zintegrowana całość. Nasze ciało wyposażone jest w wiele układów, jednak żaden z nich nie funkcjonuje jako oddzielny, selektywny. Funkcja jednego układu ma pośredni lub bezpośredni wpływ na pracę innych. Na przykład nasz układ mięśniowo-szkieletowy nie funkcjonowałby bez układu nerwowego, który przekazuje impulsy warunkujące skurcz. Gdyby nie układ pokarmowy mięśnie nie miałyby energii, która dostarczana jest przez układ krwionośny itd. Takich powiązań w organizmie człowieka jest bardzo wiele. W obrębie danego układu ważna jest współpraca między poszczególnymi jego segmentami. Wydaje nam się, ze każdy mięsień żyje własnym życiem w naszym organizmie i odpowiada jedynie za ścisłe określone ruchy.  Oczywiście tak nie jest. Układ mięśniowy tworzą mięśnie, które połączone są ze sobą przez sieć więzadłową i powięziową, co powoduje, że napięcie jednego mięśnia wpływa na pracę innego. Co to właściwie może oznaczać?

Nieprawidłowe napięcie mięśni w pierwszym roku życia dziecka

Noworodek przychodząc na świat początkowo charakteryzuje się małą siłą i wytrzymałością mięśniową. Każdego dnia trenuje swoje mięśnie tak, aby były zdolne do coraz bardziej złożonych i skomplikowanych ruchów, charakteryzujących się coraz większą precyzją i wytrzymałością siłową. Umożliwia to dziecku osiąganie kolejnych, coraz wyższych pozycji. Mięśnie brzucha są jedną ze składowych stabilizacji centralnej, czyli bazy mięśniowej tułowia. Ich osłabienie wpływa nie tylko na pracę samego tułowia, ale także na jakość pracy kończyn. Może się to przekładać na zmniejszoną ruchliwość w pierwszych miesiącach życia, niechęć do leżenia na brzuchu, wymuszanie transferów pozycji. W leżeniu tyłem, dziecko trenuje mięśnie brzucha poprzez unoszenie nóg ponad podłoże, kopanie nimi. W leżeniu na brzuchu, dziecko wzmacnia mięśnie, które będą potrzebne do osiągania kolejnych pozycji – bez mięśni brzucha się to nie uda. Pozycja ta kształtuje u dziecka funkcję podporową – odpycha się ono coraz mocniej od podłoża, co umożliwia początkowo uzyskanie symetrii tułowia, coraz pewniejsze utrzymywanie głowy nad podłogą, a następnie kolejne transfery pozycji. W każdej tej czynności ogromną pracę wykonują mięśnie brzucha. Oczywiście dzieci z osłabionymi mięśniami brzucha również będą osiągać kolejne kamienie milowe, jednak może odbywać się to wolniej, a jakość kolejnych umiejętności będzie słabsza (np. podczas czworakowania może być widoczna niestabilność odcinka lędźwiowego kręgosłupa, chód może wydawać się niepewny, na szerokiej podstawie itd.). Prawidłowa praca mięśni brzucha wpływa również na perystaltykę jelit.

Deficyt siły mięśni brzucha u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym

W wieku przedszkolnym coraz więcej czynności dzieci wykonują w pozycji siedzącej, ma być to przygotowanie organizmu do długotrwałej pracy statycznej podczas zajęć lekcyjnych w szkole. Pozycja statyczna jest bardzo trudna do utrzymania w momencie kiedy mięśnie tułowia są osłabione. Do mięśni brzucha zaliczają się: mięsień prosty brzucha, mięśnie skośne wewnętrzny i zewnętrzny oraz mięsień poprzeczny. Współpracując ze sobą tworzą one bazę dla prawidłowego funkcjonowania tułowia i kończyn. W pozycji pionowej mięśnie brzucha wpływają na położenie miednicy, która dzięki nim nie ustawia się w pozycji przodopochylenia oraz klatki piersiowej – prawidłowe ustawienie mostka i żeber. Oczywiście nieprawidłowe ustawienie obręczy kończyny dolnej oraz klatki piersiowej wiąże się z dysbalansem mięśniowym, który nie tylko zależy od osłabionych mięśni brzucha, ale również od zwiększonego napięcia innych partii mięśniowych. Prawidłowy tonus mięśniowy powoduje, że dziecko lepiej radzi sobie z utrzymywaniem pozycji statycznych (czyli pracy antygrawitacyjnej), wpływa ono także na zdolności równoważne i koordynacyjne.

Alicja Dworakowska

Fizjoterapeuta pracujący w Centrum Zdrowia Dziecka PEGAZ

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Rating*