Jak rozwijać uważność i koncentrację u dziecka w wieku przedszkolnym?

Jak rozwijać uważność i koncentrację u dziecka w wieku przedszkolnym?
Fotolia

„Bądź tu i teraz”, „Żyj chwilą”, „Bądź uważny”- hasła tego typu słyszymy ostatnio bardzo często i równie często je ignorujemy. Okazuje się, że warto pochylić się nad tą kwestią, choćby dlatego, że liczne badania pokazują, że systematyczna praktyka uważności i koncentracji pozytywnie wpływa na dobrostan psychiczny oraz zdrowie. Bycie skoncentrowanym na “tu i teraz”, bez wartościowania, oceniania, rozpamiętywania przeszłości, planowania przyszłości sprawia, że… żyjemy, czujemy, odbieramy i rozumiemy chwilę obecną wtedy, kiedy ona faktycznie trwa. Taki model myślenia pomaga nie tylko dorosłym. Zaspokaja również ogromną potrzebę fizycznego i duchowego spokoju u dzieci.

Skutki szybkiego tempa życia

Dzieci z natury są żywiołowe, ciekawskie, spontaniczne i uważne. Ale identycznie jak dorośli bywają zestresowane, rozkojarzone, nerwowe. Wyzwania społeczne powodują często zbyt szybkie wejście w świat dorosłych. Duża ilość obowiązków, zajęcia pozaszkolne i hobbystyczne, nadmiar bodźców stymulujących niedojrzały jeszcze układ nerwowy, rosnące wymagania i presja otoczenia, pośpiech rodziców… Wszystkie te czynniki powodują często wyuczenie automatycznych zachowań, impulsywność, roztargnienie i deficyty uwagi u coraz większej liczby dzieci.

Zaburzenia koncentracji przejawiają się brakiem motywacji do nauki, spowolnionym tempem pracy, łatwym zniechęcaniem się i niezdolnością do samodzielnego podejmowania wysiłku.

Jeżeli w dzieciństwie dzieci nabiorą takich umiejętności, jak koncentracja i uważność, będzie to procentowało w całym ich życiu. Kompetencje te można rozwijać ucząc dziecko już od najmłodszych lat przede wszystkim świadomego kierowania uwagą i dbając o higienę jego funkcjonowania psychicznego.

JAK UCZYĆ DZIECKO ŚWIADOMEGO KIEROWANIA UWAGĄ?

  • tworzenie nawyku u dziecka bycia w chwili obecnej poprzez opisywanie i koncentrację na aktualnie wykonywanych czynnościach,
  • uczenie dziecka świadomej obserwacji otoczenia – np. zapamiętujemy 3 rzeczy które mijamy każdego dnia z dzieckiem w drodze do przedszkola, ćwiczymy opisywanie szczegółów: kolorów, kształtów, faktur,
  • uczenie jedzenia z uwagą – pytamy dziecko o smak, konsystencję, wrażenia, nie śpieszymy się przy posiłku,
  • reagowanie na dźwięki napływające z otoczenia – nasłuchujemy z dzieckiem odgłosów, zgadujemy skąd pochodzą,
  • tworzenie nawyku pozostawania przez chwilę bez ruchu – np. na dźwięk gwizdka dziecko musi się zatrzymać, zamknąć oczy, uspokoić, świadomie oddychać,
  • uczenie kontaktu z własnym ciałem – poranne rozciąganie się, opisywanie wrażeń zmysłowych, np. podczas smarowania kremem,
  • codzienne krótkie ćwiczenia i zabawy wymagające skupienia i koncentracji: nawlekanie koralików, odwzorowywanie rysunku ze zdjęcia, układanie wzorów z klocków, gry pamięciowe, układanie puzzli, lepienie kształtów z plasteliny, malowanie farbami, porównywanie różniących się szczegółami obrazków, gry w labirynty, uczenie rymowanek i wierszyków, powtarzanie sekwencji słów i ruchów, granie w gry planszowe, grupowanie przedmiotów w określone zbiory np. kolorystycznie,
  • wspólne czytanie i oglądanie książeczek obrazkowych – opisywanie bohaterów, śledzenie ich losów, wyszukiwanie małych elementów na obrazkach.

JAK DBAĆ O HIGIENĘ FUNKCJONOWANIA PSYCHICZNEGO DZIECKA?

  • dbanie o ciszę – wyłączanie telewizora i radia podczas wykonywania zadań przez dziecko (zarówno dźwięk, jak i permanentnie migający obraz odciągają uwagę od innych czynności; obraz na ekranie ciągle się zmienia, mózg dziecka, które w nadmiarze ogląda telewizję przyzwyczajony jest do bardzo silnej stymulacji przez co nie jest w stanie wytrwać dłużej w jednej czynności), ograniczanie czasu spędzanego na oglądaniu telewizji i graniu w gry komputerowe
  • dbanie o przerwy w trakcie wykonywania zadań, wypoczynek i długi sen w celu regeneracji,
  • ograniczanie bodźców stymulujących układ nerwowy dziecka,
  • wspólne z dzieckiem dbanie o porządek i wolną przestrzeń w miejscu, w którym dziecko wykonuje swoje zadania.

Victoria Mazurek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Rating*